برخی از خصوصیات نمازهای مستحبی

تمام شرایط نمازهای واجب از جمله پاک بودن بدن و لباس، غصبی نبودن آن‌ها، وضو و در صورت لزوم غسل و دیگر شرایط نماز واجب، در نمازهای مستحبی هم باید رعایت شود.

پس نماز مستحبی بدون وضو یا با لباس نجس، مثل نماز واجب، باطل است.

انسان می‌تواند در حال توانایی و اختیار هم نماز مستحبی را نشسته بخواند. البته در این صورت ثواب و ارزش آن نصف نماز در حالت ایستاده است؛ پس اگر کسی بخواهد به ثواب کامل برسد باید دو برابر نماز بخواند تا ثواب کامل را درک کرده باشد. مثلاً نافله نماز صبح دو رکعت است که اگر کسی بخواهد نشسته بخواند و ثواب کامل هم به او برسد، می‌تواند دو تا دو رکعتی در حالت نشسته بخواند، و البته می‌تواند به همان دو رکعت نشسته هم با نصف ثواب اکتفا کند.

 

برخی احکام نمازهای مستحبی

1. تمام نمازهای مستحبی به صورت دو رکعتی خوانده می شوند، مگر نماز وتر در نافله شب، که یک رکعت است، و نماز اعرابی، که به صورت یک دو رکعتی و دو چهار رکعتی خوانده می شود. (العروه الوثقی، ج 2، ص 111، م 6)

2. در نمازهای مستحبی غیراز چند نماز، خواندن سوره واجب نیست. (العروه الوثقی، ج 2، ص 111، م 7)

3. شکستن نمازهای مستحبی حتی از روی اختیار جایز است. (العروه الوثقی، ج 2، ص 111، م 7)

4. زیاد کردن رکن (مانند رکوع) از روی سهو نمازهای مستحبی را باطل نمی کند.

نمازهای مستحبی را می توان در حال ایستاده، نشسته، خوابیده، موقع راه رفتن و... بجا آورد که در این صورت برای رکوع و سجده می توان با سر اشاره کرد، البته باید رو به قبله بودن در حد امکان رعایت شود

5. در نماز مستحب شک میان رکعت اول و دوم، نماز را باطل نمی کند و نمازگزار می توان بنا بر هر کدام بگذارد.

6. نمازهای نافله را می شود نشسته خواند، ولی بهتر است که دو رکعت نماز نافله نشسته را یک رکعت حساب کند.

7. نافله ظهر و عصر را در سفر نباید خواند، ولی نافله عشاء را به این نیّت که شاید مطلوب باشد می تواند به جا آورد.

8. برای نمازهای واجب، بهتر است انسان به مسجد برود، ولی درباره نوافل چنین دستوری نیست.

9. انجام کم و زیاد کردن سهوی در نمازهای مستحبی سجده سهو ندارد.

10. اگر نماز مستحبی را کسی در وقتش نتوانست بخواند قضای آن را می تواند انجام دهد.

11. نماز مستحبی را می شود در حال راه رفتن و سواری خواند و اگر انسان در این دو حال، نماز مستحبی بخواند لازم نیست رو به قبله باشد.

12. نمازهای مستحبی را می توان در حال ایستاده، نشسته، خوابیده، موقع راه رفتن و... بجا آورد که در این صورت برای رکوع و سجده می توان با سر اشاره کرد، البته باید رو به قبله بودن در حد امکان رعایت شود.

13. در نماز مستحبی، آرامش بدن شرط نیست و اگر سهواً رکنی اضافه یا کم شود باطل نمی شود.

14. نماز مستحبی را می شود نذر کرد، که بعد می توان آن را در حالت نشسته و یا ایستاده و در حال راه رفتن به جا آورد، اما از ابتدا نمی تواند نذر کند که نماز مستحبی را مثلاً نشسته به جا خواهم آورد. امام می فرماید: «این گونه نذر کردن محل اشکال است».

طبق حدیث، خداوند به فرشتگان مباهات کرده و می فرماید: «به بنده‌ام بنگرید چیزی را که بر او واجب نکرده ام قضا می کند». (بحار الانوار، ج 87، ص 202)

و در ادامه این بحث یک پرسش و دو پاسخ را در این مورد مطرح می کنیم:

سوال: در نمازهای مستحبی که می‌توان در حال حرکت خواند، رعایت پوشش برای خانم ها و رعایت جهت قبله، رکوع، سجود و قنوت چگونه است؟

آیة الله خامنه ای(دام ظلّه):

لازم است. بلی در حال سیر قبله شرط نیست.

(استفتائات موجود در واحد پاسخ به سوالات جامعة الزهراء قم)

 

آیة الله فاضل لنکرانی(ره):

باید تمام شرایط نماز واجب رعایت شود مگر آنچه که دلیل خاص داریم که رعایت آن لازم نیست مثل جهت قبله.

(استفتائات موجود در واحد پاسخ به سوالات جامعة الزهراء قم)

فرآوری: آمنه اسفندیاری 

بخش احکام اسلامی تبیان

 


 

منابع:

سایت ستاد اقامه نماز (مطلبی از حجت الاسلام مرتضی کیوانی)

استفتائات موجود در واحد پاسخ به سوالات جامعة الزهراء قم

سایت اسک دین

  
نویسنده : محمدکاظم حمیدی ; ساعت ۱٠:۳۸ ‎ق.ظ روز سه‌شنبه ٢٧ تیر ،۱۳٩٦
تگ ها :

خواندن نماز بدون سوره اخلاص چه حکمی دارد؟

در تقسیم کلی نماز به دو قسم واجب و مستحب تقسیم می شود:

 

نمازهای واجب به سه حالت اختیار، اضطرار و عجله تقسیم می شوند که حکم هر یک عبارت است از:

 

اول: حالت اختیار

 

 در رکعت اول و دوم نمازهاى واجب یومیه، انسان باید اول حمد و بعد از آن یک سوره تمام بخواند[1].

 

بنابر این لازم نیست که حتما سوره اخلاص را بخواند گرچه در بعضی از موارد رجحان دارد. توضیح اینکه خواندن سوره اخلاص بعد از سوره حمد به طور تعیین واجب نیست اگر چه مستحب است که در تمام نمازها در رکعت اول، سوره «إنا أنزلناه» و در رکعت دوم، سوره «قل هو اللَّه احد» (اخلاص) خوانده شود و مکروه است انسان در تمام نمازهاى یک شبانه روز سوره «قل هو اللَّه احد» را نخواند[2].

 

دوم: حالت اضطرار

 

اگر وقت نماز تنگ باشد، یا انسان ناچار شود که سوره را نخواند، مثلًا بترسد که اگر سوره را بخواند دزد یا درنده، یا چیز دیگرى به او صدمه بزند، نباید سوره را بخواند.

 

سوم: حالت عجله

 

 اگر در کارى عجله داشته باشد مى‏تواند سوره را نخواند[3].

 

نمازهای مستحب

 

در نماز مستحبى حتی اگر نماز به واسطه نذر کردن واجب شده باشد، خواندن سوره آن لازم نیست.[4]

 

 

[1] توضیح المسائل(المحشى للإمام الخمینی)، ج 1، ص 543، مسأله 978.

[2] توضیح المسائل (المحشى للإمام الخمینی)، ج 1، ص 560، مسأله 1018 و 1019.

[3] توضیح المسائل (المحشى للإمام الخمینی)، ج 1، ص 544، مسأله 979.

[4] توضیح المسائل (المحشى للإمام الخمینی)، ج 1، ص 547، مسأله 986.

  
نویسنده : محمدکاظم حمیدی ; ساعت ۱٠:۳۱ ‎ق.ظ روز سه‌شنبه ٢٧ تیر ،۱۳٩٦
تگ ها :